Uitgelicht

Beleggers en bedrijven naar dialoog duurzaamheid

De relatie tussen aandeelhouders en beursgenoteerde ondernemingen is veelbesproken. Lang voor maatschappelijke kritiek die ontstond tijdens de financiële crisis, was er al veel ergernis hoe aandeelhouders probeerden hun vaak op de korte termijn gerichte belang te laten voorgaan boven andere stakeholders

Betrokkenheid is medicijn tegen activisme en slecht bestuur

De kwaliteit van de governance van financiële en beursondernemingen staat sinds de financiële crisis weer volop in de maatschappelijke discussie, en terecht. De commissie de Wit en de Europese Commissie hebben in hun rapporten geen enkel heilig huisje gespaard en hun twijfels geuit over de deskundigheid van bestuurders en commissarissen, de kritische blik van accountants, de effectiviteit van governancecodes en de rol stemadviesbureaus, Zij hebben alle mogelijke factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van het ondernemingsbestuur kritisch bekeken. Ook de institutionele belegger werd aangesproken op zijn rol in de crisis. Zij hebben de handschoen opgepakt om hun eigen governance te verbeteren. Dat heeft in het Verenigd Koninkrijk geleid tot een stewardship code. In Nederland heeft Eumedion begin deze maand de zogenoemde Best Practices geïntroduceerd.

Aandeelhouderswaarde van de accountant

Op 8 september werd onder leiding van publicist en hoogleraar Journalistiek Jeroen Smit een seminar gehouden over de aandeelhouderswaarde van de accountant. De samenleving en andere stakeholders zoals de grote beleggers verwachten veel meer van de accountants, dan zij tot voor kort als hun taak zagen. Maar met het Plan van Aanpak heeft de accountant de rol van Poortwachter op zich genomen. Het debat bij NBA in Amsterdam ging in de op de vraag of die rol de aandeelhouderswaarde van de accountant en daarmee van de onderneming die hij controleert verhoogt.

Werken aan herstel van vertrouwen

02-01-2012

2011 was een turbulent jaar. Het kan niet anders dat het jaar dat gisteren is begonnen dat ook weer wordt omdat een aantal fundamentele financiële en politieke zaken nog niet is opgelost. Zo zal 2012 in het teken staan van de problemen rond de openbare financiën van een aantal EU-lidstaten. De Duitse minister van financiën, Wolfgang Schäuble, liet aan het eind van 2011 in het Duitse Handelsblatt een verrassend optimistisch geluid over de eurocrisis horen: 'Schuldencrisis binnen een jaar voorbij, euro is veilig.' 
Ook de economie van de Verenigde Staten blijft in 2012, ondanks een paar kleine lichtpuntjes, kwakkelen. Net als in Europa zijn de overheidsfinanciën een groot probleem. Met de verkiezingen op 6 november in het vooruitzicht zal het voor de huidige regering van president Barack Obama moeilijk zijn om impopulaire maatregelen te nemen. In Europa staan in het voorjaar de Franse verkiezingen op de agenda. Voor de eerste ronde in april hebben zich al veel presidentskandidaten opgesteld. De verwachting is dat het toch vooral zal gaan tussen François Hollande van de Parti Socialiste en de huidige president Nicolas Sarkozy.
Met nog de onrust en de nasleep van de Arabische lente in Noord-Afrika en het Midden-Oosten en de Russische verkiezingen belooft 2012 weer een spannend jaar te worden vol onzekerheden.
Des te belangrijker is het om te proberen in Europa het hoofd koel te houden en harder te werken aan het herstel van vertrouwen op de financiële markten en in de financiële sector, maar ook aan het herstel van vertrouwen bij de burgers, die met name vrezen voor hun baan.
Eumedion hoopt samen met en voor haar deelnemers de soms hoog oplopende emoties over financiële markten en partijen te kunnen tegemoet treden met een zakelijke en constructieve aanpak. Dat betekent dat we zullen meedoen aan het maatschappelijke debat en regelmatig de discussie willen verhelderen via (het laten uitvoeren van) onderzoek. We hopen in februari ons onderzoek naar de belangrijkste niet-financiële kernprestatie-indicatoren te kunnen presenteren. Dit voorjaar gaat ons onderzoek naar de vermeende kortetermijngeneigdheid van institutionele beleggers van start.
 

Best practices
Net als de afgelopen jaren zal Eumedion zich opnieuw inzetten voor de belangen van haar deelnemers op het gebied van corporate governance en duurzaamheid. Het overkoepelend motto van Eumedion’s activiteiten blijft betrokken aandeelhouderschap en het stimuleren van een goed milieu-, sociaal en governancebeleid bij de Nederlandse beursvennootschappen. Stond bij de introductie van de code-Tabaksblat de versterking van de positie van de aandeelhouder centraal en was het noodzakelijk om de checks and balances binnen beursvennootschappen te verbeteren, nu gaat de discussie vooral over de wijze waarop aandeelhouders met hun rechten omgaan. Aandeelhouders worden meer en meer gewezen op hun plichten: de aandeelhouder moet zich als verantwoordelijk burger gedragen. Zij houden immers het merendeel van de aandelen van de Nederlandse beursvennootschappen en beheren andermans geld.
Eumedion en haar deelnemers willen nadrukkelijker in 2012 laten zien dat betrokken aandeelhouderschap geen window dressing is, maar juist een manier van handelen waar de belangen van de begunstigden van de institutionele beleggers en daarmee ook die van de samenleving als geheel gediend worden. Betrokken aandeelhouderschap gaat zeker niet vanzelf. Een institutionele belegger zal hiervoor voldoende tijd en middelen beschikbaar moeten stellen.
Om betrokken aandeelhouderschap te faciliteren heeft Eumedion tien best practices geïntroduceerd, die vanaf gisteren voor al haar deelnemers zijn gaan gelden. De best practices bieden institutionele beleggers handvatten om betrokken aandeelhouderschap verder te ontwikkelen. Zij zijn een vorm van zelfdisciplinering die bovenop de eisen komen die corporate governance codes en wetgeving al stellen aan institutionele beleggers. Volgens de best practices dienen institutionele beleggers onder meer bedrijven actief te monitoren, maatregelen te nemen tegen eventuele conflicterende belangen en naast governance ook milieu en sociale aspecten in aanmerking te nemen bij de uitoefening van aandeelhoudersrechten.
Ook met de best practices in de hand zal niet ieder pensioenfonds of andere institutionele belegger over voldoende armslag beschikken om direct in dialoog te treden met elke onderneming. Dat is ook niet nodig. Deze institutionele beleggers kunnen ook ‘betrokken’ zijn door hun vermogensbeheerder of anderen te mandateren om de dialoog en de engagementactiviteiten uit te voeren. Het is dan wel noodzakelijk dat de uitbesteders goed in de gaten houden wat hun vermogensbeheerder met dat mandaat doet.
Van de deelnemers wordt verwacht dat zij met de best practices aan de slag gaan. Eumedion zal eind van dit jaar met een eerste monitoring rapport komen waarin een overzicht wordt gegeven van de naleving van de best practices.
Eumedion en haar deelnemers zullen dit jaar de milieu-, sociale aspecten in samenhang met corporate governance verder integreren. Met de aanpak van remuneratie, rapportage en risicomanagement in relatie tot duurzaamheid zijn ook in 2011 weer goede ervaringen opgedaan. Tevens zal de ESG-werkgroep die 12 januari a.s. bijeenkomt voor dit jaar weer een aantal thema’s rond duurzaamheid en goed bestuur benoemen waaraan extra aandacht gegeven zal worden. Eén van de thema’s kunnen wij al verklappen: de nieuwe OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen die ingrijpend aangepast zijn met name op het gebied van de mensenrechten.

Uitbreiding secretariaat
Sinds gisteren heeft het Eumedion-secretariaat een nieuwe medewerker. Martijn Bos gaat zich bezig houden met financiële verslaggeving en audit. Hij komt Eumedion versterken omdat door de commotie rond de externe accountant in nasleep van de kredietcrisis er veel (noodzakelijke) veranderingen rond financiële verslaggeving en audit plaatsvinden.

Wij wensen u een voorspoedig en gezond 2012 en hopen dat de wereld wat minder last zal hebben van financiële turbulentie.

Rients Abma
Martijn Bos
Marleen Janssen Groesbeek
Wouter Kuijpers
Toi van Rijn