Uitgelicht

Beleggers en bedrijven naar dialoog duurzaamheid

De relatie tussen aandeelhouders en beursgenoteerde ondernemingen is veelbesproken. Lang voor maatschappelijke kritiek die ontstond tijdens de financiële crisis, was er al veel ergernis hoe aandeelhouders probeerden hun vaak op de korte termijn gerichte belang te laten voorgaan boven andere stakeholders

Betrokkenheid is medicijn tegen activisme en slecht bestuur

De kwaliteit van de governance van financiële en beursondernemingen staat sinds de financiële crisis weer volop in de maatschappelijke discussie, en terecht. De commissie de Wit en de Europese Commissie hebben in hun rapporten geen enkel heilig huisje gespaard en hun twijfels geuit over de deskundigheid van bestuurders en commissarissen, de kritische blik van accountants, de effectiviteit van governancecodes en de rol stemadviesbureaus, Zij hebben alle mogelijke factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van het ondernemingsbestuur kritisch bekeken. Ook de institutionele belegger werd aangesproken op zijn rol in de crisis. Zij hebben de handschoen opgepakt om hun eigen governance te verbeteren. Dat heeft in het Verenigd Koninkrijk geleid tot een stewardship code. In Nederland heeft Eumedion begin deze maand de zogenoemde Best Practices geïntroduceerd.

Aandeelhouderswaarde van de accountant

Op 8 september werd onder leiding van publicist en hoogleraar Journalistiek Jeroen Smit een seminar gehouden over de aandeelhouderswaarde van de accountant. De samenleving en andere stakeholders zoals de grote beleggers verwachten veel meer van de accountants, dan zij tot voor kort als hun taak zagen. Maar met het Plan van Aanpak heeft de accountant de rol van Poortwachter op zich genomen. Het debat bij NBA in Amsterdam ging in de op de vraag of die rol de aandeelhouderswaarde van de accountant en daarmee van de onderneming die hij controleert verhoogt.

Voor geen geld te koop!

02-08-2012

Kris Douma

Na met de rugzak op twee weken door de bergen te hebben gewandeld, kom ik thuis en vind de reminder dat ik voor de Eumedion site een blog zou schrijven. Bovenop het stapeltje te lezen boeken ligt Michael Sandel: ‘What money can’t buy’. Ik denk nog een keer terug aan mijn vakantie: dat gevoel na een lange wandeling prettig vermoeid boven aan te komen op een mooie top, om je heen te kijken …. dat is inderdaad voor geen geld te koop. En dan begin ik te schrijven ….

Vorig jaar, op het hoogtepunt van de Occupy beweging was ik in Londen en wandelde langs het Occupy-terrein voor St Paul’s Cathedral. Van alle slogans vond ik dit de mooiste: “The banks own you, the government has a credit card with no limits, and you are their collateral”. De slogan die aan de oorsprong staat van de Occupy beweging spreekt ook boekdelen: “We are the 99%” en drukt de onvrede uit over de ongelijkheid in de verdeling van welvaart en macht tussen de 1% rijkste mensen op aarde en de overige 99%. In Nederland stelde Occupy niet veel voor, maar in Utrecht spraken een paar honderd mensen mee over de aanbevelingen van het Sustainable Finance Lab. De G20 en commissies van de Tweede Kamer publiceerden rapporten. En toen werd het stil! Of verplaatste het protest zich naar de pleinen in Athene en Madrid.

Sinds het begin van de kredietcrisis in 2007 zijn vijf jaar verstreken van financiële schandalen, van Madoff tot de manipulatie van de LIBOR-rentetarieven door een aantal grote banken, en sinds het begin van de problemen in Griekenland in 2010, zijn we al weer twee jaar ondergedompeld in de Eurocrisis. De financiële crisis heeft zich uitgebreid naar de reële economie, pensioenen staan onder druk, het regent overheidsbezuinigingen en aankondigingen van massaontslagen. Is het geen mirakel dat niet meer mensen ook buiten Athene en Madrid en elders dan aan de bar of op de camping uiting geven aan hun ongenoegen over de rol die financiële instellingen spelen in de wereldeconomie? Misschien zien we iets van die onvrede op 12 september?

Maar kan de financiële sector misschien ook zichzelf aan de haren uit het moeras trekken? De financiële sector leidt  immers zelf onder de crisis die ze zelf in belangrijke mate heeft veroorzaakt. Terwijl alle pijlen bij financiële instellingen, pensioenfondsen incluis, staan gericht op risicomanagement,  worden de middellange en lange termijn systeemrisico’s van uit de hand gelopen financiële innovaties, onbeheersbare hebzucht op de korte termijn en een enorm gebrek aan ethische reflectie niet (h)erkend en denderen we van de ene naar de volgende systeemcrisis. Wat citaten uit de ontmoetingen die ik had met bestuurders van ondernemingen en financiële instellingen: ”If it’s not against the law, we’ll do it”; ”Leaving ethics out of the equation ….” en “Moral considerations aside ….”. In de kern komen ze er op neer dat we best bereid zijn ons ‘verantwoord’ te gedragen, als het een ‘business case’ is. Echter, er is meer nodig om een permanente herhaling van crises te voorkomen en verduurzaming van onze economie te realiseren. 

Alle aanbevelingen van de G20, van de Europese Commissie, de in de VS voorgestelde ‘Volcker Rule’, het Britse Vickers report, de Commissie De Wit en het Sustainable Finance Lab van Herman Wijffels verdienen in grote lijnen steun van de financiële instellingen, inclusief pensioenfondsen en sociale partners. Het verantwoord beleggen conform de UN Principles for Responsible Investment (PRI) en het ‘betrokken aandeelhouderschap’ van de Eumedion best practices ten spijt is de vanuit de loopgraven gevoerde lobby van financiële instellingen en hun belangenbehartigers een van de grootste belemmeringen voor de noodzakelijke herziening van het mondiale financiële stelsel en voor verduurzaming van onze wereldmarktschappij. De slotzin op de achterflap van Sandel’s boek is: “how can we protect the moral and civic goods that markets do not honour and money cannot buy?”  Als begin van een antwoord zou ik willen zeggen: ‘don’t ever put moral considerations aside’. En dan ga ik nu Sandel’s boek echt lezen!

Kris Douma is hoofd verantwoord beleggen en governance van Mn Services en voorzitter van de Beleggingscommissie van Eumedion

Reacties naar: kris.douma@mn.nl