Uitgelicht

Beleggers en bedrijven naar dialoog duurzaamheid

De relatie tussen aandeelhouders en beursgenoteerde ondernemingen is veelbesproken. Lang voor maatschappelijke kritiek die ontstond tijdens de financiële crisis, was er al veel ergernis hoe aandeelhouders probeerden hun vaak op de korte termijn gerichte belang te laten voorgaan boven andere stakeholders

Betrokkenheid is medicijn tegen activisme en slecht bestuur

De kwaliteit van de governance van financiële en beursondernemingen staat sinds de financiële crisis weer volop in de maatschappelijke discussie, en terecht. De commissie de Wit en de Europese Commissie hebben in hun rapporten geen enkel heilig huisje gespaard en hun twijfels geuit over de deskundigheid van bestuurders en commissarissen, de kritische blik van accountants, de effectiviteit van governancecodes en de rol stemadviesbureaus, Zij hebben alle mogelijke factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van het ondernemingsbestuur kritisch bekeken. Ook de institutionele belegger werd aangesproken op zijn rol in de crisis. Zij hebben de handschoen opgepakt om hun eigen governance te verbeteren. Dat heeft in het Verenigd Koninkrijk geleid tot een stewardship code. In Nederland heeft Eumedion begin deze maand de zogenoemde Best Practices geïntroduceerd.

Aandeelhouderswaarde van de accountant

Op 8 september werd onder leiding van publicist en hoogleraar Journalistiek Jeroen Smit een seminar gehouden over de aandeelhouderswaarde van de accountant. De samenleving en andere stakeholders zoals de grote beleggers verwachten veel meer van de accountants, dan zij tot voor kort als hun taak zagen. Maar met het Plan van Aanpak heeft de accountant de rol van Poortwachter op zich genomen. Het debat bij NBA in Amsterdam ging in de op de vraag of die rol de aandeelhouderswaarde van de accountant en daarmee van de onderneming die hij controleert verhoogt.

Samenwerkende aandeelhouders krijgen veel gedaan

12-02-2015

De afgelopen weken hebben twee sprekende voorbeelden laten zien van effectieve samenwerking tussen aandeelhouders. Eind januari overtuigde een groep van 151 aandeelhouders Shell om transparanter te zijn over de gevolgen van de klimaatverandering op het verdienmodel van het olie- en gasbedrijf. Daarover heeft Daan Spaargaren al een blog geschreven. Begin februari kreeg een groep internationale beleggers, waaronder Eumedion, de Italiaanse regering zover om haar besluit te herroepen om Italiaanse beursondernemingen langer de gelegenheid te geven relatief eenvoudig aandelen met dubbel stemrecht in te voeren. In plaats van een gewone meerderheid van de stemmen is nu weer de normale gekwalificeerde, twee-derde, stemmeerderheid benodigd. De Financial Times had het over een U-turn van de Italiaanse regering.

Het – inderhaast ingetrokken – voornemen van de Italiaanse regering staat niet op zichzelf. In Frankrijk is vorig jaar een vergelijkbare wet in werking getreden die een aandeelhouder die ten minste twee jaar aandelen van een onderneming houdt automatisch dubbel stemrecht verschaft. Vóór de inwerkingtreding van die wet was dat nog afhankelijk van de statuten van de betreffende onderneming of van een specifiek besluit van de aandeelhoudersvergadering. Verder ligt er ook nog een recent voorstel van de rapporteur van het Europees Parlement (EP) over het richtlijnvoorstel aandeelhoudersbetrokkenheid waarin de EU-lidstaten worden verplicht wetgeving te ontwerpen om aandeelhouders die hun aandelen ten minste twee jaar houden één of meerdere voordelen te geven, zoals extra aandelen, stemrechten, dividend en/of belastingvoordelen.

Op dit voorstel van de EP-rapporteur is dus wederom een gezamenlijke inspanning van beleggers nodig. Het voorgestelde amendement van de EP-rapporteur staat namelijk haaks op de onderliggende rationale van het richtlijnvoorstel: het creëren van betrokken aandeelhouders die het bestuur challengen op thema’s als strategie, risicomanagement, duurzaamheid en beloningen. Een aandeelhouder krijgt immers sowieso dubbel stemrecht of andere voordelen door niets te doen. Het voorstel legaliseert bovendien het verlaten van het gezonde principe van one share, one vote. Het promoot juist een fenomeen waarvan de uitwassen al langer bekend zijn: empty voting. Het blijkt ook dat de ondernemingen die dubbel stemrecht recentelijk hebben ingevoerd, zoals FIAT en CNH Industrial, niet zozeer doen om kleine, ‘externe’ aandeelhouders aan te moedigen hun aandelen voor langere tijd aan te houden, maar om bestaande grootaandeelhouders – voornamelijk families – een nog grotere zeggenschap te geven.

Daarom: beleggers aller landen verenigt u tegen dergelijke voorstellen!

Rients Abma is directeur van Eumedion